Kwasica -- Golpasz | Pasze dla drobiu, bydła i trzody

Kwasica

21.04.2020

W ciągu ponad 20 ostatnich lat na rynku produkcji mleka zaszły bardzo duże przeobrażenia. Postępowi jakościowemu uległo nie tylko wyposażenie techniczne gospodarstw, ich specjalizacja w kierunku produkcji mleka, ale również zmieniła się genetyka. Ten postęp jest spowodowany potrzebą osiągania coraz lepszych wyników produkcyjnych. Krowy mają dawać coraz więcej mleka o określonych parametrach, a przez co ich potrzeby pokarmowe stają się coraz większe.

Wzrost produkcji mleka a co za tym idzie bardziej intensywne wykorzystywanie potencjału krów, sprawia, że coraz częściej takich stad dotykają choroby metaboliczne. Jedną z nich jest kwasica. Jest ona chorobą, w przebiegu której dochodzi do nadmiernego zakwaszenia treści przedżołądków u bydła. Przyczyną schorzenia jest nadmierne i niewłaściwe żywienie zwierząt paszami zawierającymi lekkostrawne węglowodany przy niedoborze pasz strukturalnych oraz gwałtownemu zwiększeniu ilości pasz treściwych. Dochodzi wtedy do zachwiania równowagi drobnoustrojów żwacza. Następuje obniżenie pH żwacza poniżej 5,6 (subkliniczna) oraz poniżej 5,0 (kliniczna) – optymalne pH wynosi 6,1 – 6,7. Zmniejszenie pH powoduje natychmiastową zmianę w mikroflorze żwacza. Giną bakterie celulolityczne, a ich miejsce zastępują bakterie, które mają zdolność produkcji kwasu mlekowego. W konsekwencji następuje dalsze zakwaszenie żwacza i kolejna zmiana aktywności bakterii, uaktywniają się jeszcze bardziej bakterie produkujące kwas mlekowego. Słabnie motoryka żwacza, brodawki żwaczowe ulegają zniszczeniu, a błona śluzowa przechodzi w stan zapalny. Następuje wtedy wchłanianie kwasu mlekowego do krwi, czego efektem jest kwasica metaboliczna.

Najczęstsze objawy kwasicy to:

  • utrata apetytu, w konsekwencji spadek masa ciała zwierzęcia. pojawia się apatia (może pojawić się ketoza)
  • znaczne obniżenie wydajności mleka
  • spadek zawartości tłuszczu w mleku poniżej 3,7 %
  • kał przybiera mazistą konsystencji, z fragmentami cząstek paszy i wydalany jest często wybuchowo, pojawiają się pęcherzyki powietrza
  • problemy z racicami ochwat i kulawizny.
  • przeżuwanie poniżej 45 razy na cykl.

Skoro wiemy jakie są objawy kwasicy i jakie procesy zachodzą w żwaczu to czas najwyższy zająć się instrumentami walki z kwasicą, jest ich kilka i używa się ich w zależności od potrzeb produkcyjnych oraz nasilenia kwasicy.

Można je podzielić na trzy kategorie:

  • naturalne (odpowiednia struktura dawki, racjonalne żywienie),
  • buforowanie poprzez produkty buforujące (produkty zawierające „chemiczne” bufory i „biologiczne” bufory)
  • produkty farmakologiczne.

Naturalne sposoby zapobiegania kwasicy to „dbanie” o dawkę i żywienie. Naturalnym buforem jest ślina, która w swoim składzie zawiera kwaśny węglan sodu. Jednym ze sposobów poprawy żywienia jest odejście od tradycyjnych systemów żywienia i zastąpienie ich systemami opartymi o wozy paszowe czy też stacje paszowe, które umożliwiają wprowadzenie dwóch najbardziej obecnie popularnych systemów zadawania pasz, czyli TMR (total mixed ration) oraz PMR (partly mixed ration). Oczywiście samo wprowadzenie tych systemów nie rozwiązuje problemu. Ważna jest struktura fizyczna mieszaniny trafiającej na stoły paszowe, a zwłaszcza jej rozdrobnienie i dokładne wymieszanie. W celu określenia struktury, używa się sit TMR. Oczywistym jest że za mocno rozdrobnione składniki TMR wpływają na kwasicę, ale też słabe rozdrobnienie poprzez większą możliwość selekcji przez krowy dawki, także wpływa negatywnie na zdrowotność stada. Czynnikiem istotnym jest też tutaj udział pasz treściwych oraz objętościowych (strukturalnych) w całej dawce żywieniowej, częstość zadawania pasz oraz ilość pasz treściwych zadawanych jednorazowo. Zasada jest jedna, im częściej i mniej, tym lepiej.

Produkty buforujące można podzielić na bufory chemiczne, których zadaniem jest neutralizacja kwasu mlekowego w żwaczu. Ich działanie jest szybkie i są skuteczne nawet przy niskim  pH, natomiast zazwyczaj działają krótko. W tej grupie należy wymienić: wodorowęglan sodu, tlenek magnezu, algi morskie, kreda, kwaśny węglan sodu, . Drugą kategorią produktów są produktu oparte o drożdże, głównie z grupy saccharomyces cerevisiae. Są to zarówno produkty oparte o aktywne żywe drożdże, jak też metabolity drożdże, rzadziej drożdże paszowe których działanie buforujące jest niewielkie. Zasada działania aktywnych żywych drożdży, polega na wykorzystywaniu przez nie do swojego rozwoju skrobi, przez co jest jej mniej dla bakterii tworzących kwas mlekowy, ale też poprzez wspieranie działania bakterii które neutralizują kwas mlekowy w żwaczu. Drożdze działają bardzo skutecznie przez 12 godzin od ich podania, niestety nie lubią zbyt niskiego pH.  Szerzej o działaniu drożdży pisaliśmy w artykule. Oczywiście bardzo często używa się produktów buforujących posiadających w swoim składzie i bufory chemiczne i bufory biologiczne.

Farmakologiczne leczenie ostrej kwasicy, polega na podawaniu krowie antybiotyku z dużą ilością wody. Antybiotyki hamują rozwój bakterii kwasu mlekowego, które obniżają pH żwacza. Następnie co 6 godzin wspomagająco wlewa się do żołądka zawiesinę drożdży.

Firma GOLPASZ ma szeroki asortyment produktów buforujących:

  • MPU GOLWIT SAMAT BUF (biologiczno-chemiczny)
  • MPU GOL-BUF (chemiczny)
  • MPU GOL-MAG (biologiczno-chemiczny)
  • MPU KROWA BIOTIN SC (biologiczny)
  • MPU KROWA BIOTIN BUF (chemiczny)
  • MPU KROWA BIOTIN BUF SC (biologiczno-chemiczny)
  • MPU GOL-PRO S.C. (biologiczny)
Producent pasz dla hodowli bydła, trzody, drobiu Golpasz S.A.

GOLPASZ S.A.
ul. PTTK 50
87-400 Golub-Dobrzyń
woj. kujawsko-pomorskie
Polska

KRS 0000067125
Sąd Rejonowy w Toruniu
NIP 878-00-08-977
REGON 870220647
kapitał zakładowy 6.749.293,00 zł
opłacony w całości

© Copyright 2020 by Golpasz S.A.. Wszelkie prawa zastrzeżone. Polityka RODO